Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Ευθανασία

http://www.kathimerini.gr/898210/article/epikairothta/kosmos/se-ey8anasia-sthn-elvetia-ypevlh8h-o-italos-nti-tzei-fampiano-antoniani

  1. Τεκμηριώσατε τη σχέση του δικαιώματος χρηστής διοίκησης με το θεσμό του Συνηγόρου του Πολίτη.
  2. Ποιές δράσεις ηλεκτρονικής διακυβέρνησης θα προτείνατε κατά προτεραιότητα για την πραγμάτωση του δικαιώματος χρηστής διοίκησης; Αναφέρατε τουλάχιστον τρεις δράσεις και τις συνδεόμενες με αυτές υποδομές, τεκμηριώνοντας την συνεισφορά τους.
  3. Η μη εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου απέναντι σε πολίτες, εργαζόμενους και επιχειρήσεις αποτελεί παραβίαση του δικαιώματος χρηστής διοίκησης και γιατί;
  1. Ποιό είναι το περιεχόμενο του δικαιώματος χρηστής διοίκησης όπως κατοχυρώνεται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ;
  2. Πως συμβάλει η ηλεκτρονική διακυβέρνηση στην πραγμάτωση του δικαιώματος χρηστής διοίκησης; Αναφέρατε τρεις σχετικές δράσεις ή υποδομές σε λειτουργία ή σε σχεδιασμό στην Ελλάδα και τεκμηριώστε τη συνεισφορά τους.
  3. Με ποιό τρόπο οι δραστηριοποιούμενοι στο χώρο του εξωτερικού εμπορίου μπορούν να επικαλεστούν το δικαίωμα χρηστής διοίκησης στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/123/ΕΚ σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά.
  1. Κατοχυρώνεται το δικαίωμα χρηστής διοίκησης στην ελληνική νομολογία και νομοθεσία και με ποιό τρόπο;
  2. H σημασία του δικαιώματος χρηστής διοίκησης στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης.
  3. Πώς τα συστήματα της ΔΙΑΓΕΙΑΣ (www.diavgeia.gov.gr)της ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (www.opengov.gr) και των ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (www.data.gov.gr) συμβάλλουν στην πραγμάτωση του δικαιώματος χρηστής διοίκησης;
  1. Αναλύστε τη σχέση του νεωτερικού κράτους και της δημοσιοϋπαλληλίας. Περιγράψτε την εξέλιξη της συνταγματικής κατοχύρωσης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων στην Ελλάδα και σχολιάστε τη θέσπιση εναλλακτικών μορφών απασχόλησης στο δημόσιο σήμερα.
  2. Περιγράψτε τη σχέση νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας με επίκεντρο τη λειτουργία του κρατικού προϋπολογισμού στο πλαίσιο: α. του πρώιμου φιλελεύθερου κράτους, β. του σύγχρονου κράτους του 20ου αιώνα και γ. της ‘οικονομικής διακυβέρνησης’ όπως αυτή περιγράφεται στις ισχύουσες ευρωπαϊκές συνθήκες.
  3. Παρουσιάστε συνοπτικά την ιστορική εξέλιξη της σχέσης νεωτερικού κράτους και εκκλησίας στην Ευρώπη. Πώς θα περιγράφατε τη θεσμική σχέση κράτους και εκκλησίας στην Ελλάδα βάσει του ισχύοντος Συντάγματος; Σχολιάστε το βαθμού εκκοσμίκευσης του ελληνικού κράτους σήμερα.
ΒΙΒΛΙΟ 04.07.2015

Η «δυναμική ερμηνεία» του Συντάγματος

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΚΡΙΒΟΠΟΥΛΟΥ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΣΠΥΡΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ
Η προσαρμογή του συνταγματικού κειμένου στις μεταβαλλόμενες
συνθήκες: Η δυναμική ερμηνεία
του Συντάγματος
εκδ. Ευρασία

Το Σύνταγμα είναι το πιο φορτισμένο ιδεολογικά και συμβολικά νομικό κείμενο μιας δημοκρατικής πολιτείας. Η «δυναμική ερμηνεία» του Συντάγματος, όπως αναλύεται στο εξαιρετικό βιβλίο του Σπύρου Βλαχόπουλου, συλλαμβάνει ακριβώς το σημείο της εξέλιξης του συνταγματισμού, όπου το συνταγματικό κείμενο αρχίζει να αλλάζει και από ένα «κλειστό» καθαρά εθνικό κείμενο, σταδιακά διεθνοποιείται. Η «δυναμική ερμηνεία» του Συντάγματος επιτρέπει, κατά τον συγγραφέα, την ήπια μεταβολή του συνταγματικού κειμένου, χωρίς την τυπική διαδικασία των αναθεωρήσεων, μέσα από τη δικαστική ή συγκριτική ερμηνεία, ή υπό την επιρροή του διεθνούς δικαίου.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως ο Σπύρος Βλαχόπουλος αφηγείται, το Σύνταγμα μεταβάλλεται σταδιακά μέσα από τη «δυναμική» ερμηνεία του σε ένα κείμενο που χωρίς να απεκδύεται το ιστορικό του φορτίο, επιτρέπει στις κοινωνίες να εξελιχθούν, να εκσυγχρονιστούν, να φιλελευθεροποιηθούν αλλά και να επικοινωνήσουν τις κοινές συνταγματικές αξίες και αρχές που τις συνδέουν. Η «δυναμική» ερμηνεία με τον τρόπο αυτό γίνεται ο καμβάς πάνω στον οποίο αναπτύσσεται και ανθίζει ένας διεθνής, κοινός, συνταγματικός πολιτισμός. Στην εποχή αυτή, της συνταγματικής ωριμότητας και εμπέδωσης των συνταγματικών αξιών και αρχών, οι κοινωνίες εισάγουν σταδιακά μέσα από τη «δυναμική» συνταγματική ερμηνεία νέα δικαιώματα, τα οποία εγγυώνται την προστασία του ατόμου έναντι της τεχνολογίας. Παράλληλα, αρχίζουν να υιοθετούν φιλελεύθερες για τα δικαιώματα πολιτικές, όπως η αναγνώριση των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων ή η απελευθέρωση των αμβλώσεων. Ετσι, όπως γλαφυρά ο συγγραφέας παρουσιάζει, η «δυναμική» συνταγματική ερμηνεία συμβάλλει την περίοδο αυτή στην ενσωμάτωση των μειοψηφιών αλλά και της διαφορετικότητας στο πλαίσιο των σύγχρονων, αντιπροσωπευτικών δημοκρατιών.

Οι κίνδυνοι

Ωστόσο, η «δυναμική» ερμηνεία δεν παύει να είναι μια μορφή ανάγνωσης του Συντάγματος, η οποία εκφεύγει από το γράμμα του κειμένου, αν όχι συχνά το υπερβαίνει. Με την έννοια αυτή, μπορεί να επιφέρει θετικά όσο και αρνητικά αποτελέσματα όσον αφορά την εγγυητική για την ελευθερία και τη δημοκρατία λειτουργία του συνταγματικού κειμένου. Πράγματι, οι κίνδυνοι που είναι δυνατόν να προκύψουν από μια μη οριοθετημένη «δυναμική» ερμηνεία του Συντάγματος δεν ξεφεύγουν από την προσοχή του συγγραφέα.

Ετσι, αν υπάρχει ένα συμπέρασμα το οποίο να προκύπτει με σαφήνεια από το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Σπύρου Βλαχόπουλου, είναι ότι η «δυναμική» ερμηνεία του Συντάγματος μπορεί να αποτελέσει ένα εξαιρετικό εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό και την ουσιαστική μεταρρύθμιση μιας κοινωνίας, η πλειοψηφία της οποίας επιθυμεί να «ανοίξει» τις πόρτες της προς τη διεθνή κοινωνία και να θωρακίσει την ελευθερία και την αυτονομία των μελών της, ως πολιτών όχι μόνο ενός εθνικού κράτους αλλά και μιας παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας. Πρόκειται για την κοινωνία τού προ της κρίσης ώριμου συνταγματισμού, η οποία συναινεί στις μεταβολές αυτές, διαβουλεύεται επ’ αυτών και με την έννοια αυτή εγγυάται εν τέλει τη δημοκρατικότητά τους. Αντίθετα, αν η «δυναμική ερμηνεία» του Συντάγματος αντανακλά μια εσωστρεφή, διχασμένη στο εσωτερικό της και εχθρική προς το διεθνές περιβάλλον κοινωνία, τα αποτελέσματα που μπορεί να περιμένει κανείς είναι μάλλον αρνητικά. Μια «δυναμική ερμηνεία» του Συντάγματος σε μια κοινωνία χωρίς συναινέσεις γύρω από κοινές αξίες, σε αναζήτηση χαμένης ταυτότητας εύκολα μπορεί να λειτουργήσει ως «σημαία ευκαιρίας» για παραβιάσεις των συνταγματικών κανόνων, αυθαιρεσίες και πολιτικές παρεμβάσεις στο πεδίο της πολιτικής και ατομικής ελευθερίας.

Το βιβλίο του Σπύρου Βλαχόπουλου γραμμένο με διεισδυτική και κριτική ματιά έρχεται σε μια δύσκολη για το ελληνικό Σύνταγμα εποχή να προβληματίσει ειδικούς και μη, πολιτικούς και πολίτες για ένα από τα πιο σημαντικά εν τέλει ζητούμενα της κρίσης. Μπορεί η «δυναμική» ανάγνωση του Συντάγματος να οδηγήσει την ελληνική κοινωνία σε ένα νέο πολιτικό παράδειγμα ή αντίθετα, όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει ο συγγραφέας, μεταβάλλει το Σύνταγμα σε καθρέφτη της «κοινής πραγματικότητας», αποκαθηλώνοντάς το εν τέλει από το συμβολικό και ιδεολογικό του βάθρο;

* Η κ. Χριστίνα Ακριβοπούλου είναι Δ.Ν. Δικηγόρος, Πρόεδρος Επιτροπής, Αρχή Προσφυγών.

Το μοντέλο της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης

http://platform.twitter.com/widgets/tweet_button.3b6d1172463333ba9e3a4714e5a08ce6.en.html#_=1426318700785&count=horizontal&counturl=http%3A%2F%2Fwww.tovima.gr%2Fopinions%2Farticle%2F%3Faid%3D504223&dnt=false&id=twitter-widget-0&lang=en&original_referer=http%3A%2F%2Fwww.tovima.gr%2Fopinions%2Farticle%2F%3Faid%3D504223&size=m&text=%CE%A4%CE%BF%20%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%BF%20%CF%84%CE%B7%CF%82%20%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82%20%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%BF%CF%87%CE%AE%CF%82%20%CE%BA%CE%B1%CE%B9%20%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BB%CE%B5%CE%B3%CE%B3%CF%8D%CE%B7%CF%82&url=http%3A%2F%2Fwww.tovima.gr%2Fopinions%2Farticle%2F%3Faid%3D504223%23.VQPlaH_tDMc.twitter&via=tovimagr 2
εκτύπωση 
Οι θεμελιωτές της Ενωμένης Ευρώπης οραματίστηκαν ένα Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο που δεν θα μπορούσε να εξυπηρετεί απλά την παραδοσιακή αντίληψη του «κράτους φροντίδας» ή «κράτους φύλακα», αλλά ένα δυναμικό παραγωγικό μοντέλο ενταγμένο στην κοινωνία και στην οικονομία. Το κράτος πρόνοιας δεν θα μπορούσε μόνο να προστατεύει το άτομο από τους κοινωνικούς κινδύνους, αλλά να διασφαλίζει ενεργούς κοινωνικούς ρόλους για όλους τους πολίτες. Η διαμόρφωση των κοινωνικών πολιτικών στην Ευρώπη των «27» δεν θα μπορούσε να έχει μόνο έναν απλό επιδοματικό χαρακτήρα αλλά κυρίως να διαμορφώνει ένα νέο πλαίσιο οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής για την παροχή κινήτρων ένταξης των πολιτών στην παραγωγική διαδικασία. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, βασίστηκε σε μια δυναμική κοινωνία με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, στην έρευνα, στην καινοτομία, στη βιώσιμη ανάπτυξη αλλά και στην κοινωνική συνοχή. Για την επίτευξη των στόχων αυτών προσκλήθηκαν οι χώρες-μέλη της ΕΕ-«27» να αναλάβουν μια σειρά δράσεων που θα αποσκοπούσαν:
α) στην ανάπτυξη υγιούς οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής βασισμένης στην κοινωνία της γνώσης με την ενίσχυση της απασχόλησης, των επενδύσεων, και
β) στην αναμόρφωση και στον εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, επενδύοντας στον άνθρωπο και στο κοινωνικό κεφάλαιο, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Η κύρια ερώτηση που προκύπτει σήμερα για την Ελλάδα, την Κύπρο και τις άλλες μνημονιακές χώρες είναι κατά πόσον οι στόχοι για κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη συνεξετάστηκαν στην εξειδίκευση των στόχων των μνημονίων. Αξίζει λοιπόν να αναζητήσουμε μια απάντηση στο ερώτημα αυτό.
Το κράτος πρόνοιας όπως εξελίχθηκε διαχρονικά στην Ελλάδα και στις νότιες χώρες της Ευρώπης έχει δεχθεί πολλές φορές την κριτική της αναποτελεσματικότητας, της προκλητικής γραφειοκρατίας, της πελατειακής συνεργασίας μεταξύ ορισμένων ομάδων και της αδυναμίας διασφάλισης ικανοποιητικών και βιώσιμων παροχών για συντάξεις και μακροχρόνιες υγειονομικές παροχές. Τα τελευταία χρόνια η οικονομική κρίση έχει επιδεινώσει τα κοινωνικά προβλήματα και τείνει να εξελιχθεί σε μια σύγχρονη «κρυφή επιδημία» με σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία, στην κοινωνία και στα υγειονομικά συστήματα. Οι επιπτώσεις της κρίσης βέβαια διαφοροποιούνται σημαντικά από χώρα σε χώρα ανάλογα με την οικονομική ανάπτυξη, τη δομή και την οργάνωση των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και Υγείας κάθε χώρας.
Η Ελλάδα όμως σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης παρουσιάζει συνεχείς αποκλίνουσες τάσεις σε σχέση με τη «μέση Ευρωπαϊκή Αντίληψη». Φθάσαμε στο χαμηλότερο άκρο του «ευρωπαϊκού κοινωνικού γίγνεσθαι» όπως καταγράφεται ανάγλυφα από πολλούς κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες.
Στο ερώτημα «πόσο ευρωπαίοι πολίτες αισθάνεσθε» οι Ελληνες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό αρνητικών απαντήσεων (κατά 54%) έναντι όλων των άλλων ευρωπαίων πολιτών (Λουξεμβούργιοι 12%, Φινλανδοί 21%,  Γερμανοί 25%). Οι Ελληνες φθάσαμε στο περιθώριο της Ευρώπης με τους χαμηλότερους δείκτες ευτυχίας και ευημερίας από όλες τις χώρες της ΕΕ-«27».
Οι πρόσφατες μελέτες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών δείχνουν ότι, παρά τη θέσπιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας από το 1983, η Ελλάδα παρουσιάζει τις μεγαλύτερες ανισότητες Υγείας σε σύγκριση με όλες τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ-«27». Οι επιπτώσεις της κρίσης είναι εμφανείς και στους δείκτες βρεφικής θνησιμότητας, όπου για πρώτη φορά ύστερα από 50 έτη παρουσιάζεται αύξηση. Η οικονομική και η κοινωνική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση και την αύξηση του κοινωνικού κεφαλαίου που παρατηρήθηκε στη χώρα μας τη μεταπολεμική περίοδο, οδήγησαν στη σημαντική μείωση της βρεφικής θνησιμότητας. Ειδικότερα μια αύξηση του ΑΕΠ κατά 10% συνέβαλε στη μείωση της βρεφικής θνησιμότητας κατά 3,3%. Αραγε κατά την τελευταία πενταετία που παρατηρείται μείωση στο ΑΕΠ της χώρας μας κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες πόση θα είναι η αύξηση της βρεφικής θνησιμότητας; Πόσο θα μειωθεί το προσδόκιμο ζωής; Και ποιες θα είναι οι γενικότερες επιπτώσεις της κρίσης στις μελλοντικές γενιές;
Η ανεργία αφαιρεί μελλοντικά χρόνια παραγωγικής ζωής ιδιαίτερα από τους νέους μας, όπου οι δείκτες ανεργίας έχουν ξεπεράσει το 60%. Επιπλέον η ανεργία δημιουργεί στρες, άγχος, κατάθλιψη και συμβάλλει στην αύξηση της νοσηρότητας από καρδιαγγειακά και άλλες χρόνιες ασθένειες. Οι μελέτες καταγράφουν αύξηση του άγχους στις νέες ηλικίες λόγω της γενικότερης οικονομικής δυσπραγίας και απογοήτευση των νέων μας από το εκπαιδευτικό σύστημα και τις υποδομές.
Πώς είναι δυνατόν να φανταστούμε την αυριανή κοινωνία με λιγότερα χρόνια επιβίωσης, με συνταξιούχους στα όρια της εξαθλίωσης και με παραγωγικές γενιές που έζησαν τα νιάτα τους σε ανεργία και κατάθλιψη; Οι ευρωπαϊκές έρευνες δείχνουν ότι το 78% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι κατά την περίοδο αυτή της κρίσης έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης με αντίστοιχο εκσυγχρονισμό της αγοράς εργασίας. Επιπρόσθετα το 78% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι οι κυβερνήσεις των χωρών-μελών θα πρέπει να αναπτύξουν «στοχευμένες» κοινωνικές πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Η Ευρώπη του Ντελόρ και των άλλων φωτισμένων ηγετών έκτισε το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο.
Ωστόσο σήμερα κάπου λησμονήθηκαν οι ανθρωπιστικές ιδέες και παρατηρείται μια αποδόμηση του μοντέλου αυτού με μονομερή επικέντρωση στη μείωση των κοινωνικών δαπανών. Στα μνημόνια που έχουν υπογραφεί από τις κυβερνήσεις που βρίσκονται σε κρίση δεν υπάρχουν αναλύσεις και αναφορές για τις κοινωνικές επιπτώσεις των μνημονιακών μέτρων. Δεν υπάρχει συζήτηση για τις αυξανόμενες ανισότητες Υγείας, Παιδείας, την αναδιανομή του εισοδήματος και των ευκαιριών απασχόλησης. Πέρα από το οικονομικό μοντέλο, θα πρέπει να εξεταστεί και η αποτελεσματική υλοποίηση των κοινωνικών στόχων του «ξεχασμένου» Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Μοντέλου. Αραγε είναι τυχαίο το πρόσφατο εύρημα ότι το 77% των Ελλήνων, Κυπρίων και Πορτογάλων πιστεύει ότι οι χειρότερες μέρες είναι μπροστά μας;
Ο κ. Γιάννης Υφαντόπουλος είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.